Blog tâm sự:bữa cơm nhà nghèo

Giữa buổi trưa, bên hiên nhà, bó gối ngồi nhìn mưa.
Mưa cuối mùa.
Một trận mưa lạ.

(Truyện ngắn hay) - Không ào ào đến rồi ào ào đi như bản chất mưa Sài gòn. Dù vẫn đột ngột, bất chợt, không báo trước, nhưng âm ĩ, u trầm, day dứt.
Giữa giấc ngủ trưa , tỉnh dậy, nhìn ra cửa sổ, trời đang trút một trận mưa rạt rào vô kể.
Mưa cuối tháng Mười một.
Trận mưa cuối cùng để tiễn đi một mùa mưa.

Mấy khi ngồi một mình như vậy, dể làm người ta lan man nhớ chuyện xưa. Đến thắt thẻo lòng. Mà thắt thẻo vì nhớ cơm nhà nghèo.
Trời mưa, chỉ có con nhà nghèo là đói bụng, bao tữ thắt thõm. Trời mưa hay làm con nhà nghèo chạnh lòng vì bụng trống. Rồi thèm nhớ cơm nhà nghèo!

Bây giờ thì chuyện cơm đã là thừa mứa, thậm chí thừa đến mức người ta còn theo phong trào ăn kiêng, giảm cơm, giảm tinh bột, giảm lượng đường nuôi não, giảm nguồn năng lượng nuôi cơ thể. lowcarb, là tên gọi của kiểu ăn kiêng chê cơm!

Những ngày mưa xưa, giọt rơi đồm độp trên mái tôn, gió lùa vào ba vách tường vôi trống hoang, mưa tạt vào mái hiên sàn sạt, nước lên sau mưa bong bóng lấp ló chớm thềm xi măng. Cũng ngồi bó gối như vầy, cũng trưa chưa qua, chạm vao chiều như vầy. Bụng cồn cào đói . Dưới bộ đồng phục cũ rách, bữa cơm trưa không lấp đầy bao tữ rổng, đã trôi vèo sau cú lùa đũa thứ ba!

Mưa làm người đi xa thêm nhớ nhà. Mưa lại làm người ở nhà nhớ cơm!

Mà cơm nhà nghèo có gì đâu! Nhớ là nhớ tô cơm nguội, vì gạo là gạo chiêm, gạo mới nên tô cơm trưa còn sót lại đến chiều trong chạn gỗ liu xiu vẫn thơm vẫn dẻo quẹo chân răng. Gắp thêm khúc cá chuồn kho đường kẹo tới, cái vay cá chuồn mỏng te mà giòn ruộm, cắn 1 khúc ớt xiêm, nhấm một miếng ruôi cá chuồn, lùa thêm một đũa cơm. Chưa kịp vào tới miệng, mùi thơm nước màu đường thắng vàng hườm, tiêu sọ thơm, mắm nhĩ ngon, đầu hành băm nhuyễn cháy mỡ, trộn lẫn lại, xộc lên mũi, đánh thức toàn bộ 5 ngũ quan, cứ thế mà ngon ngọt, xum xuê, nồng nàn, bình yên quá đỗi.

Sao mà nhớ cơm nhà nghèo!

Cơm nhà nghèo là cơm gạo tám thơm, cơm dẽo, cơm ngon mắt, ngon miệng, nhờ có mẹ, có chị, có bà nhà nghèo biết lo toan, tùng tiệm, vén khéo. Vén khéo từ hạt đậu phộng mập mẩy mình rang vàng óng tới, giã lập dập, quết trong nước mắm pha ớt tõi chanh đường, thành món nước chấm đậu phông béo bùi bậc nhất mà giờ đã thất truyền , tìm mỏi con mắt khắp 3 miền đất nước không còn ra tông tích đâu nữa.

Cơm nhà nghèo ngon còn nhờ có tay bà tằn tiện, chắt mót từng vụn cá, bìa đậu, nhúm mè vừng, giọt nước tương, lọ nước mắm. Nhờ vào lòng bà thảo thơm, sâu trầm như giếng mà trong veo như nước giếng, bước ra vườn là nhón trái cà, vặt trái mít non, dành dụm từng búp hoa chuối, vào trong bếp là chắt chiu từng miếng tóp mỡ, rón rén cắc cũm từng bó củi nỏ, thân củi gộc, sach thơm từ miếng nhấc nồi đến ông đầu rau quanh năm đỏ lửa.

Món quà quê đơn giản chi qua tay bà cũng thơm cũng bùi cũng nhớ dắt trong kẻ răng, nhớ ngọt thắt trong cuống họng, mà xa rồi thì nhớ chộn rộn, ray rứt trong bao tử đói cơm nhà nghèo. Chừng trưa lâm thâm mưa dầm là có chuối bọc nếp nướng thơm lừng trong bếp, khi chỉ có khoanh khoai hấp ngào đường chấm mật ong nhản rừng mà thơm quyện trong răng,

Đôi khi lịm nhớ, lịm thương cơm nhà nghèo chỉ vì cái chắt lưởi kèm theo câu nói thương thắt ruột của bà:

- Bây làm gì cho sắp nhỏ nó ăn, kẻo tội!

Chỉ một chút "kẻo tội" của bà mà sắp nhỏ thỏa thuê , no nê với khay bánh căn trắng múp đầy ú hụ trong chén sành, chan ngập nước kho cá nục, cá cơm lẫn với xoài băm, lá tía tô, rau dấp cá, đọt mận, đọt xoài lá non tím ngắt. Vừa ăn, vừa xuýt xoa, vừa chan, vừa húp, thì mặc ngoài trời mưa có dầm dề héo hon lá hẹ, thì trong bếp nhà 4 vách phên tre ám khói mịt mù vẫn nóng hôi hỗi nào mẹ, nào dì, nào mợ thay nhau quét sống lá chuối chẻ 3 tươm mỡ vào khuôn bánh đượm lửa reo xèo xèo...

Ôi, cơm nhà nghèo!

Nhớ cơm nhà nghèo những khi mưa gió trở trời, cháu ho húng hắng, bà sờ tay lên trán nóng như hơ than, biết lòng bà cũng héo như lá chuối hơ than. Vậy là bữa cơm thường đổi thành bữa cháo gạo nếp hoa, thêm dăm lá hành xanh, tiêu trắng thơm lừng, mấy nhúm thịt chà bông tay bà giã nhiễn, một cái trứng gà so chắt chiu cả tuần trong ổ rơm. Cháo húp tới đâu, mồ hôi vã ra tơi đó, trán cháu mát lạnh, mắt bà mát lành. Sau cơn sốt chuyển thành ho rang, viêm họng, bà loay hoay xắn tay xào một chảo bún vàng ươm nghệ non, thêm thật nhiếu lá hành, lá hẹ, chút ruột già ướp nghệ hăng nồng, rồi mắt cười dịu ngọt có đuôi khi thấy cháu ăn ngon lành hết bát này đến bát khác, miệng còn nằn nì nhỏng nhẽo với bà:

- thuốc ho của bà là ngon nhất trên trần đời!

Bà đã rời cháu đi xa mấy chục năm trời, là ngần ấy năm trời cháu không được nềm thứ thuốc ho kỳ diệu đó của bà. Thành phô ô nhiễm làm bệnh ho được dịp tái đi tái lại, thuốc ho giờ nhan nhản trăm loại ở nhà thuốc tây cũn nhan nhản trên mọi nẻo đường thành phố, mấy ai còn nhớ "chảo thuốc ho" nghệ hành hẹ của bà xưa.

Biểu làm sao không thương, không nhớ cơm nhà nghèo!

Mà nhớ vậy, thương vậy, nhưng chỉ còn biết để sâu trong bụng, trong dạ, là thầm thương, thầm vụng nhớ, Vì giờ dẩu có ngong ngóng có ý lùng xục kiếm tìm hương vị cơm dân dã nhà quê, dù là trong nhà hàng , quán tiệm sang trọng, giả vờ đóng cảnh nhà quê bếp gạch, nhà sàn, chén sành sứt miệng, bàn gỗ mít lung lay 4 cẳng , món ăn thì bình dân dưới ruộng mà giá cả 5 sao trên trời, thì cũng không làm sao tìm lại được hoài niệm mộc mạc, ký ức đơn giản mà thơm lừng hương bếp cơm nhà nghèo. Vì làm sao mà tìm lại được hồn nhà nghèo thảo thơm của tay mẹ tảo tần, tay bà chắt chiu, lòng bà thơm thảo?

Chỉ còn nổi nhớ xưa, kỷ niệm xưa, hồn người xưa, tràn về ăm ắp, thắt ruột những chiều Sài gòn mưa.

Hương Thu

Add Comment

Blog tâm sự